Słownik

Mechanizm podzielonej płatności (MPP)

Mechanizm podzielonej płatności (MPP, split payment) — kwota VAT z faktury trafia na osobny rachunek VAT, nie na zwykły rachunek odbiorcy.

Ostatnia weryfikacja: 11 maja 2026

Treść ma charakter informacyjny, nie stanowi doradztwa podatkowego ani prawnego. Stawki, terminy i obowiązki zmieniają się — zawsze weryfikuj w źródle lub skonsultuj z doradcą podatkowym.

Mechanizm podzielonej płatności (MPP) to sposób zapłaty za fakturę, w którym **kwota netto** trafia na zwykły rachunek rozliczeniowy odbiorcy, a **kwota VAT** — na specjalny **rachunek VAT** prowadzony równolegle przez bank. Cel — ograniczenie wyłudzeń VAT w branżach wrażliwych. MPP jest **obowiązkowy** dla transakcji powyżej 15 000 zł brutto dotyczących towarów i usług wymienionych w **załączniku 15** do ustawy o VAT. Poza tym podatnicy mogą stosować MPP **dobrowolnie**.

Zmiany w MPP, KSeF i białej liście — jedna oś czasu —otwórz tracker

Definicja

Mechanizm podzielonej płatności (split payment) to forma zapłaty za fakturę, w której nabywca przelewem split-payment dzieli kwotę: netto trafia na zwykły rachunek sprzedawcy, VAT — na rachunek VAT sprzedawcy. Rachunek VAT prowadzi bank automatycznie, równolegle do rachunku rozliczeniowego. Z rachunku VAT można płacić tylko VAT z faktur albo zobowiązania publicznoprawne (VAT do US, składki ZUS, akcyza, podatek dochodowy).

Kiedy MPP jest obowiązkowy

Obowiązkowy MPP — łącznie spełnione:

Faktura powyżej 15 000 zł brutto (próg obejmuje całą fakturę, nie pojedynczą pozycję),
Towary lub usługi z załącznika 15 do ustawy o VAT — m.in. wyroby stalowe, paliwa, oleje opałowe, sprzęt elektroniczny (smartfony, tablety, konsole), części samochodowe, węgiel, niektóre usługi budowlane,
Obie strony — czynni podatnicy VAT.

Gdy spełnione są wszystkie trzy warunki, sprzedawca musi umieścić na fakturze adnotację „mechanizm podzielonej płatności”, a nabywca musi zapłacić w trybie MPP.

Jak działa technicznie

Przebieg płatności MPP:

Bank otwiera rachunek VAT — bezpłatnie, automatycznie do każdego rachunku rozliczeniowego firmy,
Nabywca robi przelew split-payment — w jednym przelewie podaje kwotę netto, kwotę VAT i numer faktury,
Bank dzieli przelew — kwota netto idzie na zwykły rachunek, VAT — na rachunek VAT,
Środki na rachunku VAT są ograniczone — można nimi płacić tylko VAT z innych faktur w trybie MPP albo zobowiązania publicznoprawne,
Uwolnienie środków — żeby wykorzystać saldo rachunku VAT na inne cele, składa się wniosek do urzędu skarbowego (decyzja w ciągu 60 dni).

Załącznik 15 zmienia się tylko w ustawie — alert wcześnie

Plan dla biur rachunkowych alarmuje, kiedy projekt zmienia załącznik 15 do ustawy o VAT albo wprowadza zmiany w mechanizmie MPP. 3 dni za darmo.

Wypróbuj plan dla biur rachunkowych

Skutki dla cash flow i sankcje

Z perspektywy nabywcy MPP może obciążyć cash flow — pieniądze "zablokowane" na rachunku VAT nie są dostępne na inne cele. Z perspektywy sprzedawcy efekt jest podobny. Sankcje za naruszenie obowiązku MPP są dwustronne: sprzedawca, który nie umieści adnotacji "mechanizm podzielonej płatności" na fakturze obowiązkowej — sankcja 30% VAT z faktury. Nabywca, który nie zapłaci w trybie MPP — sankcja 30% VAT i utrata prawa do zaliczenia tej kwoty w koszty podatkowe (CIT/PIT).

Powiązane pojęcia

Pojęcia, z którymi MPP współwystępuje:

Biała lista podatników VAT — weryfikacja rachunku przed zapłatą; brak rachunku na białej liście dodatkowo wpływa na koszty,
Odwrotne obciążenie VAT — wcześniejszy mechanizm dla wybranych towarów, zastąpiony obowiązkowym MPP w 2019 r.,
Faktura ustrukturyzowana — adnotacja MPP jest jednym z pól w schemie KSeF,
JPK — w pliku JPK_V7 transakcje MPP mają osobne oznaczenie,
Załącznik 15 do ustawy o VAT — lista towarów i usług objętych obowiązkowym MPP,
Biura rachunkowe — branża operacyjnie odpowiedzialna za poprawność oznaczenia MPP.

Najczęstsze pytania

Co to jest MPP?

Mechanizm podzielonej płatności (split payment) — sposób zapłaty za fakturę, w którym kwota netto trafia na zwykły rachunek sprzedawcy, a kwota VAT — na specjalny rachunek VAT. Cel: ograniczenie wyłudzeń VAT w branżach wrażliwych. Podstawa: ustawa o VAT, art. 108a–108e.

Kiedy MPP jest obowiązkowy?

Łącznie: (1) faktura powyżej 15 000 zł brutto, (2) towary/usługi z **załącznika 15 do ustawy o VAT** (m.in. wyroby stalowe, paliwa, sprzęt elektroniczny, części samochodowe, niektóre usługi budowlane), (3) obie strony są czynnymi podatnikami VAT. W innych przypadkach MPP można stosować dobrowolnie.

Czy mogę dobrowolnie stosować MPP?

Tak — każda firma będąca czynnym podatnikiem VAT może płacić w trybie MPP nawet poza obowiązkiem ustawowym. Dobrowolne stosowanie MPP daje pewność, że nie naruszy się obowiązku — zwłaszcza przy niepewności co do klasyfikacji towaru lub usługi z [załącznika 15](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/search.xsp).

Co to jest załącznik 15 do ustawy o VAT?

Lista towarów i usług, dla których obowiązkowy jest MPP (przy spełnieniu pozostałych warunków). Obejmuje m.in. wyroby stalowe, paliwa, oleje opałowe, sprzęt elektroniczny (smartfony, tablety, konsole), części samochodowe, węgiel, niektóre usługi budowlane. Lista jest aktualizowana — pełna treść w ustawie o VAT na [ISAP](/slownik/isap).

Co się dzieje z pieniędzmi na rachunku VAT?

Pieniądze na rachunku VAT można wykorzystać tylko na: (1) zapłatę VAT z innej faktury w trybie MPP, (2) zapłatę VAT, składek ZUS, akcyzy lub podatku dochodowego do urzędu. Żeby uwolnić środki na inne cele, składa się wniosek do urzędu skarbowego — decyzja w ciągu 60 dni.

Jakie są sankcje za niestosowanie MPP?

Sprzedawca, który nie umieści adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” na fakturze obowiązkowej — sankcja **30% VAT** z faktury. Nabywca, który nie zapłaci w trybie MPP — sankcja **30% VAT** i utrata prawa do zaliczenia tej kwoty w koszty podatkowe (CIT/PIT). Sankcje są niezależne od pozostałych obowiązków podatkowych.