Pojęcia z polskiego prawa

AML — przeciwdziałanie praniu pieniędzy: zestaw obowiązków instytucji obowiązanych mających zapobiegać ukrywaniu pochodzenia środków.

Kontrakt B2B — umowa o świadczenie usług. Alternatywa wobec umowy o pracę: inne ZUS, inne podatki, ryzyko fikcyjnego samozatrudnienia.

Baner cookies — interfejs zgody na pliki cookies inne niż niezbędne, wymagany przez przepisy o łączności elektronicznej i RODO.

Beneficjent rzeczywisty to osoba fizyczna sprawująca pośrednio lub bezpośrednio kontrolę nad podmiotem — zgłaszana do CRBR.

Biała lista podatników VAT — elektroniczny wykaz Szefa KAS zawierający dane o statusie VAT i numerach rachunków bankowych.

Czas pracy kierowcy — limity jazdy, przerw i odpoczynku z rozporządzenia UE 561/2006, umowy AETR i ustawy o czasie pracy kierowców.

Etap pracy nad projektem ustawy w Sejmie — projekt przechodzi przez I, II i III czytanie zanim zostanie uchwalony i skierowany do Senatu.

DAC7 to unijny mechanizm raportowania sprzedawców działających na platformach cyfrowych do administracji podatkowych.

Podróż służbowa (delegacja) — wykonywanie zadania poza stałym miejscem pracy; pracownikowi przysługują diety i zwrot kosztów.

Oficjalny projekt ustawy zarejestrowany w Sejmie, oznaczony unikalnym numerem na daną kadencję.

DSA, czyli Akt o usługach cyfrowych — rozporządzenie UE regulujące obowiązki pośredników internetowych i platform wobec użytkowników.

Dyrektywa Omnibus to unijna dyrektywa modernizująca ochronę konsumentów online — m.in. ceny w promocjach, opinie, plasowanie ofert.

Oficjalny dziennik urzędowy publikujący ustawy i rozporządzenia z mocą powszechnie obowiązującą — bez ogłoszenia tu akt nie wchodzi w życie.

e-TOLL — krajowy system elektronicznego poboru opłat drogowych, który w 2021 r. zastąpił viaTOLL. Obowiązkowy dla pojazdów powyżej 3,5 t.

e-ZLA — elektroniczne zwolnienie lekarskie, które od grudnia 2018 r. zastąpiło papierowe L4 i trafia bezpośrednio do ZUS i pracodawcy.

European Legislation Identifier — standardowa struktura URI dla aktów prawnych UE i krajowych. Każdy akt w EUR-Lex ma swój ELI.

Estoński CIT (ryczałt od dochodów spółek) — CIT płatny dopiero przy wypłacie zysków. Stawka 10% (mały podatnik) lub 20%.

Oficjalny portal prawa UE — pełne teksty rozporządzeń, dyrektyw, decyzji oraz orzecznictwo TSUE w 24 językach.

Exit tax — podatek od dochodów z niezrealizowanych zysków przy przeniesieniu majątku za granicę albo zmianie rezydencji podatkowej.

Faktura wystawiona w formacie XML zgodnym ze schemą Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) — wymiana danych między systemami, nie PDF-em.

Interpretacja indywidualna prawa podatkowego — wiążące dla organów stanowisko Dyrektora KIS w odpowiedzi na pytanie konkretnego podatnika.

Internetowy System Aktów Prawnych — publiczna baza tekstów ustaw, rozporządzeń i innych aktów prowadzona przez Kancelarię Sejmu.

Format pliku, w którym firmy przekazują dane księgowe i podatkowe do Krajowej Administracji Skarbowej.

Przewóz między dwoma miejscami w obrębie jednego państwa UE wykonany przez przewoźnika z innego kraju członkowskiego.

Kasy fiskalne online — urządzenia rejestrujące sprzedaż, transmitujące dane do Centralnego Repozytorium Kas (CRK) w czasie rzeczywistym.

Organ przy RCL — weryfikuje projekt aktu prawnego pod kątem zgodności techniczno-legislacyjnej z systemem prawa przed Komitetem Stałym RM.

Organ pomocniczy Rady Ministrów (KSRM) — opiniuje projekty rządowe przed skierowaniem ich pod obrady RM. Przedostatni etap drogi rządowej.

Etap procesu legislacyjnego, w którym projekt aktu prawnego trafia do publicznych uwag — od obywateli, organizacji i biznesu.

Księga wieczysta to publiczny rejestr ustalający stan prawny nieruchomości — własność, hipoteki i ograniczenia praw.

Licencja transportowa — zezwolenie na zarobkowy przewóz drogowy osób lub rzeczy; w transporcie międzynarodowym — licencja wspólnotowa.

MDR (Mandatory Disclosure Rules) — obowiązek raportowania schematów podatkowych do Szefa KAS, wprowadzony w 2019 r. (DAC6).

Mechanizm podzielonej płatności (MPP, split payment) — kwota VAT z faktury trafia na osobny rachunek VAT, nie na zwykły rachunek odbiorcy.

Drugi obok Dziennika Ustaw dziennik urzędowy RP — ogłasza akty wewnętrzne (uchwały, zarządzenia), nie źródła prawa powszechnego.

MPZP — miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czyli akt prawa miejscowego o przeznaczeniu i zabudowie terenu.

Najem okazjonalny to szczególna forma najmu mieszkania z notarialnym oświadczeniem najemcy o poddaniu się egzekucji.

NIS2 to dyrektywa UE o cyberbezpieczeństwie — rozszerza obowiązki na podmioty kluczowe i ważne z 18 sektorów.

Obowiązek zgłoszenia Komisji Europejskiej projektu krajowego aktu z ograniczeniami w wolnym przepływie towarów lub usług.

Odstąpienie od umowy zawartej na odległość — konsument ma 14 dni na zwrot bez podawania przyczyny.

Odwrotne obciążenie VAT — VAT rozlicza nabywca, nie sprzedawca. Mechanizm typowy dla transakcji UE i importu usług.

OSR — Ocena Skutków Regulacji — dokument analizujący skutki projektu ustawy, towarzyszący projektowi rządowemu.

Otwarta Metoda Koordynacji (OMC) — niewiążąca metoda zbliżania polityk państw UE w obszarach poza wyłącznymi kompetencjami Unii.

PKPiR — uproszczona ewidencja podatkowa dla małych firm na PIT, prowadzona w formie papierowej lub elektronicznej do limitu 2 mln EUR.

Praca tymczasowa — trójstronna forma zatrudnienia: pracownik tymczasowy, agencja pracy tymczasowej (zatrudniający) i pracodawca-użytkownik.

Praca zdalna okazjonalna — do 24 dni w roku kalendarzowym pracy zdalnej na wniosek pracownika, bez pełnych formalności pracy zdalnej.

Urząd, który prowadzi rządowy proces legislacyjny — od wykazu prac przez konsultacje po publikację w Dzienniku Ustaw.

RODO (GDPR) to rozporządzenie UE o ochronie danych osobowych — obowiązuje bezpośrednio od 25 maja 2018 r.

Rozporządzenie obowiązuje bezpośrednio w całej UE, dyrektywa wymaga wdrożenia przez państwo członkowskie.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych — forma PIT, w której podatek liczy się od przychodu (bez kosztów) wg stawek branżowych.

SENT — system elektronicznego monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów wrażliwych, prowadzony przez KAS.

Świadectwo energetyczne to dokument określający charakterystykę energetyczną budynku lub lokalu.

Tachograf inteligentny — urządzenie rejestrujące czas jazdy i odpoczynku kierowcy, automatycznie zapisujące pozycję GPS i dane przejazdu.

Proces wdrażania dyrektywy UE do prawa krajowego — ustawą albo rozporządzeniem, w terminie wskazanym w samej dyrektywie.

Ulga na złe długi — mechanizm pozwalający wierzycielowi odzyskać VAT zapłacony od faktury, której kontrahent nie uregulował w terminie.

Umowa o dzieło — umowa cywilnoprawna o rezultat, bez składek ZUS, ale od 2021 r. obowiązkowo zgłaszana w RUD ZUS.

Umowa o pracę i umowa zlecenia to dwie formy zatrudnienia o fundamentalnie różnym statusie prawnym, składkach ZUS i ochronie pracownika.

Urlop rodzicielski — urlop dla rodziców po urodzeniu dziecka, po nowelizacji 2023 r. z nieprzenoszalną częścią dla każdego rodzica.

Etap procesu legislacyjnego, w którym projekt aktu prawnego jest uzgadniany między ministerstwami przed skierowaniem do Rady Ministrów.

Okres między ogłoszeniem aktu prawnego w Dzienniku Ustaw a jego wejściem w życie. Standardowo 14 dni, ale są wyjątki.

WDT (wewnątrzwspólnotowa dostawa) i WNT (nabycie) — transakcje towarowe między państwami UE, rozliczane w trybie odwrotnego obciążenia VAT.

Odmowa podpisania ustawy przez Prezydenta — Sejm może odrzucić weto większością 3/5 głosów albo Prezydent kieruje ustawę do TK.

Wiążąca Informacja Stawkowa (WIS) — decyzja Dyrektora KIS określająca stawkę VAT dla konkretnego towaru lub usługi.

Wuzetka to potoczna nazwa decyzji o warunkach zabudowy — wydawanej dla terenu bez planu miejscowego.

Publiczny rejestr projektów ustaw i rozporządzeń, nad którymi pracuje Rada Ministrów — prowadzony przez Rządowe Centrum Legislacji.

Minimalne wynagrodzenie za pracę — najniższa kwota wynagrodzenia za pełny etat, ustalana corocznie rozporządzeniem Rady Ministrów.

ZFŚS — Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, obowiązkowy dla pracodawców zatrudniających co najmniej 50 pracowników.

Zwolnienie z VAT — brak rozliczenia VAT od określonych czynności (przedmiotowe) lub przez podatnika do 200 000 zł (podmiotowe).