Odstąpienie od umowy (14 dni)
Odstąpienie od umowy zawartej na odległość — konsument ma 14 dni na zwrot bez podawania przyczyny.
ZmianyWPrawie monitoruje proces legislacyjny — to nie jest porada prawna. Treści mają charakter informacyjny i edukacyjny. Stan prawny zmienia się w czasie; zawsze weryfikuj w oficjalnym źródle (Sejm, RCL, ISAP, EUR-Lex) lub skonsultuj się z prawnikiem.
Prawo odstąpienia od umowy to **podstawowe uprawnienie konsumenta** zawierającego umowę na odległość (m.in. w sklepie internetowym) lub poza lokalem przedsiębiorstwa. Zasady reguluje ustawa z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta, która wdraża unijną dyrektywę 2011/83/UE. Konsument ma co do zasady **14 dni** na odstąpienie od umowy bez podawania przyczyny — z istotnymi wyłączeniami. Pojęcie ściśle łączy się z [dyrektywą Omnibus](/slownik/omnibus-dyrektywa) (modernizacja praw konsumenta), [DSA](/slownik/dsa-akt-o-uslugach-cyfrowych) (informacja o sprzedawcy na marketplace) i całą branżą [e-commerce](/branze/e-commerce).
Definicja
Prawo odstąpienia od umowy to uprawnienie konsumenta do jednostronnego rozwiązania umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa — bez podawania przyczyny i bez ponoszenia kosztów innych niż wskazane w ustawie. Termin podstawowy wynosi 14 dni. Uprawnienie reguluje ustawa o prawach konsumenta z 30 maja 2014 r., która wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE o prawach konsumentów. Po dyrektywie Omnibus zakres ochrony konsumenta został w niektórych obszarach poszerzony, ale podstawowy 14-dniowy termin pozostał.
Jak liczy się 14 dni
Sposób liczenia terminu odstąpienia zależy od rodzaju umowy:
- Umowa, w której rzecz jest wydawana konsumentowi — termin biegnie od dnia, w którym konsument lub wskazana przez niego osoba trzecia objęła rzecz w posiadanie,
- Wiele rzeczy dostarczanych osobno — od objęcia w posiadanie ostatniej rzeczy,
- Dostawa partiami lub w częściach — od ostatniej partii lub części,
- Umowa o regularne dostarczanie rzeczy (np. subskrypcja) — od pierwszej rzeczy,
- Umowa o świadczenie usług lub o dostarczanie treści cyfrowych niezapisanych na nośniku materialnym — od dnia zawarcia umowy,
- Brak informacji o prawie odstąpienia — termin przedłuża się o 12 miesięcy.
Odstąpienie wymaga oświadczenia złożonego przedsiębiorcy — można skorzystać ze wzoru formularza dołączonego do ustawy.
Skutki i obowiązki stron
Skutkiem odstąpienia jest uznanie umowy za niezawartą. Każda ze stron zwraca to, co otrzymała. Przedsiębiorca niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od otrzymania oświadczenia o odstąpieniu, zwraca konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności — w tym koszty dostawy do konsumenta. Zwrot kosztów dostawy ogranicza się do najtańszego zwykłego sposobu dostawy oferowanego przez sklep.
Konsument zwraca rzecz przedsiębiorcy niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od odstąpienia. Co do zasady ponosi bezpośrednie koszty zwrotu rzeczy, chyba że przedsiębiorca zgodził się je pokryć lub nie poinformował konsumenta o obowiązku ich poniesienia. Konsument odpowiada za zmniejszenie wartości rzeczy wynikające z korzystania z niej w sposób wykraczający poza konieczny do stwierdzenia jej charakteru, cech i funkcjonowania.
Po Omnibusie idą kolejne zmiany dla e-sklepów
Plan dla e-commerce alarmuje o nowelizacjach ustawy o prawach konsumenta, decyzjach UOKiK i nowych dyrektywach. 3 dni za darmo.
Wypróbuj plan dla e-commerceWyłączenia — kiedy odstąpienie nie przysługuje
Ustawa o prawach konsumenta zawiera zamknięty katalog umów, do których prawo odstąpienia nie ma zastosowania. Najważniejsze przykłady:
- Rzeczy nieprefabrykowane, wykonane według specyfikacji konsumenta lub służące zaspokojeniu jego zindywidualizowanych potrzeb,
- Rzeczy ulegające szybkiemu zepsuciu lub mające krótki termin przydatności,
- Rzeczy w zapieczętowanym opakowaniu, której po otwarciu nie można zwrócić ze względu na ochronę zdrowia lub higieny,
- Rzeczy nierozłącznie połączone po dostarczeniu z innymi rzeczami,
- Nagrania dźwiękowe lub wizualne oraz programy komputerowe w zapieczętowanym opakowaniu, jeżeli opakowanie zostało otwarte,
- Usługi w pełni wykonane za wyraźną i uprzednią zgodą konsumenta, który został poinformowany o utracie prawa odstąpienia,
- Dostarczanie treści cyfrowych niezapisanych na nośniku materialnym — przy spełnieniu warunków informacyjnych,
- Aukcje publiczne, dzienniki, czasopisma (z wyjątkiem prenumeraty).
Pełny katalog wyłączeń znajduje się w art. 38 ustawy o prawach konsumenta.
Powiązane pojęcia
Pojęcia powiązane z prawem odstąpienia:
- Dyrektywa Omnibus — modernizacja praw konsumenta po stronie informacyjnej,
- DSA — marketplaces informują o tożsamości sprzedawcy,
- RODO — przy obsłudze zwrotów przetwarzane są dane osobowe,
- EUR-Lex — tam znajdziesz tekst dyrektywy 2011/83/UE,
- ISAP — tam znajdziesz tekst ustawy o prawach konsumenta,
- E-commerce — branża, dla której prawo odstąpienia to standardowy element obsługi zamówień.
Najczęstsze pytania
Ile czasu ma konsument na odstąpienie od umowy zawartej online?
Konsument ma co do zasady 14 dni na odstąpienie od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, bez podawania przyczyny. Jeśli sprzedawca nie poinformował o prawie odstąpienia, termin przedłuża się o 12 miesięcy. Zasady reguluje ustawa o prawach konsumenta z 30 maja 2014 r.
Od kiedy liczy się 14 dni na odstąpienie?
Dla umowy, w której rzecz jest wydawana konsumentowi, termin biegnie od dnia, w którym konsument lub wskazana przez niego osoba trzecia objęła rzecz w posiadanie. Dla wielu rzeczy dostarczanych osobno — od objęcia w posiadanie ostatniej z nich. Dla umów o świadczenie usług oraz dostarczanie treści cyfrowych niezapisanych na nośniku — od dnia zawarcia umowy.
Czy sklep zwraca koszt dostawy przy odstąpieniu od umowy?
Tak. Sprzedawca zwraca konsumentowi wszystkie dokonane przez niego płatności, w tym koszty dostawy do konsumenta. Zwrot kosztów dostawy ograniczony jest jednak do najtańszego zwykłego sposobu dostawy oferowanego przez sklep — nawet jeśli konsument wybrał droższą opcję. Bezpośrednie koszty zwrotu rzeczy do sklepu co do zasady ponosi konsument.
W jakim terminie sklep musi zwrócić pieniądze?
Sprzedawca zwraca pieniądze niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od otrzymania oświadczenia konsumenta o odstąpieniu. Może wstrzymać się ze zwrotem do chwili otrzymania rzeczy z powrotem lub dostarczenia przez konsumenta dowodu jej odesłania — w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Zwrot następuje tą samą metodą płatności, chyba że konsument zgodzi się na inną.
Kiedy prawo odstąpienia nie przysługuje?
Ustawa o prawach konsumenta zawiera zamknięty katalog wyłączeń — m.in. rzeczy nieprefabrykowane wykonane według specyfikacji konsumenta, rzeczy ulegające szybkiemu zepsuciu, rzeczy w zapieczętowanym opakowaniu, których po otwarciu nie można zwrócić ze względu na higienę, oraz usługi w pełni wykonane za wyraźną zgodą konsumenta. Pełna lista znajduje się w art. 38.
Czy odstąpienie wymaga wzoru formularza?
Nie musi być na żadnym konkretnym formularzu — wystarczy jednoznaczne oświadczenie konsumenta. Ustawa o prawach konsumenta dołącza jednak wzór formularza odstąpienia, a wielu sprzedawców udostępnia własne formularze online. Sprzedawca powinien też potwierdzić otrzymanie oświadczenia konsumenta złożonego drogą elektroniczną.
Zmiany dla Twojej branży — dziennie na maila
Streszczenie projektu, ocena wpływu i linki do źródeł (Sejm, RCL, ISAP, EUR-Lex). Bez doradztwa — same fakty.
Zobacz plany