WDT i WNT (transakcje wewnątrzwspólnotowe)
WDT (wewnątrzwspólnotowa dostawa) i WNT (nabycie) — transakcje towarowe między państwami UE, rozliczane w trybie odwrotnego obciążenia VAT.
Treść ma charakter informacyjny, nie stanowi doradztwa podatkowego ani prawnego. Stawki, terminy i obowiązki zmieniają się — zawsze weryfikuj w źródle lub skonsultuj z doradcą podatkowym.
WDT i WNT to dwie strony tej samej transakcji w obrocie towarowym między państwami UE. **WDT** — wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów — to sprzedaż towarów z Polski do innego państwa UE, opodatkowana **stawką 0% VAT** (przy spełnieniu warunków dokumentacyjnych). **WNT** — wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów — to zakup towarów z UE; nabywca rozlicza VAT w Polsce w trybie [odwrotnego obciążenia](/slownik/odwrotne-obciazenie-vat). Obie strony muszą być zarejestrowane jako podatnicy **VAT-UE** w swoich krajach.
Definicja
WDT to dostawa towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego UE, na rzecz nabywcy będącego podatnikiem VAT-UE w tym państwie. WNT to nabycie towarów wysyłanych lub transportowanych do Polski z innego państwa członkowskiego UE, dokonane przez polskiego podatnika VAT-UE. Oba pojęcia uregulowane są w ustawie o VAT (art. 13 — WDT, art. 9–11 — WNT).
WDT — kiedy i jak
Warunki stosowania stawki 0% VAT przy WDT:
- Sprzedawca — polski podatnik VAT czynny, zarejestrowany jako VAT-UE,
- Nabywca — podatnik VAT-UE w innym państwie członkowskim (z aktywnym numerem VIES),
- Towar fizycznie wywieziony z Polski do innego państwa UE,
- Dokumentacja wywozu — list przewozowy CMR, dokumenty potwierdzające odebranie towaru przez nabywcę, korespondencja, polecenie wysłania,
- Faktura z adnotacją — „WDT — odwrotne obciążenie” oraz NIP nabywcy z prefiksem kraju (np. „DE123456789”),
- Termin sporządzenia dokumentów — w zasadzie do końca okresu rozliczeniowego, w którym dokonano dostawy.
Brak prawidłowej dokumentacji = utrata prawa do stawki 0% i obowiązek rozliczenia VAT 23% jako transakcji krajowej.
WNT — kiedy i jak
Mechanizm rozliczenia WNT:
- Sprzedawca z UE wystawia fakturę bez VAT (z adnotacją „reverse charge”) i z polskim NIP nabywcy z prefiksem „PL”,
- Polski nabywca nalicza VAT należny w swojej deklaracji VAT (zwykle 23% — taka sama stawka, jakby kupił od polskiego sprzedawcy),
- W tej samej deklaracji odlicza VAT naliczony — przy pełnym prawie do odliczenia efekt kasowy = zero,
- Wykazuje WNT w VAT-UE — informacja podsumowująca,
- Wykazuje w JPK_V7 — z osobnym oznaczeniem („WNT”).
Kluczowy próg: WNT od osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej do 50 000 zł rocznie = nieobowiązkowy; powyżej — obowiązek rejestracji i rozliczenia WNT.
Reguły dokumentowania WDT zmieniały się już kilkukrotnie
Plan dla biur rachunkowych alarmuje, kiedy projekt modyfikuje przepisy o stawce 0% przy WDT, listę dokumentów lub progi VAT-UE. 3 dni za darmo.
Wypróbuj plan dla biur rachunkowychObowiązki: VAT-UE, JPK, dokumentacja
Praktyczne obowiązki sprawozdawcze:
- Rejestracja VAT-UE — przez VAT-R (Część C); dostaje numer VAT-UE z prefiksem „PL”,
- Sprawdzenie kontrahenta w systemie VIES (ec.europa.eu/taxation_customs/vies/) — przed pierwszą transakcją WDT/WNT,
- Informacja podsumowująca VAT-UE — miesięczna lub kwartalna, w zależności od skali, składana do 25. dnia miesiąca następującego,
- Plik JPK_V7 — transakcje WDT i WNT z osobnymi oznaczeniami,
- Statystyka Intrastat — jeśli wartość WDT/WNT przekracza progi (różne dla wysyłki i przywozu, ogłaszane na początku roku),
- Archiwizacja dokumentacji — przez 5 lat od końca roku rozliczenia.
Powiązane pojęcia
Pojęcia, z którymi WDT/WNT współwystępują:
- Odwrotne obciążenie VAT — mechanizm rozliczenia WDT/WNT,
- Faktura ustrukturyzowana — schema KSeF zawiera pola dla WDT/WNT,
- Biała lista podatników VAT — weryfikacja kontrahenta krajowego; dla UE odpowiednikiem jest VIES,
- Zwolnienie z VAT — przy WDT/WNT zwolnienie podmiotowe co do zasady znika,
- JPK — JPK_V7 zawiera oznaczenia dla transakcji unijnych,
- VIES — unijny system weryfikacji podatników VAT-UE.
Najczęstsze pytania
Co to jest WDT i WNT?
**WDT** — wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów: sprzedaż towarów z Polski do innego państwa UE (stawka 0% VAT przy spełnieniu warunków). **WNT** — wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów: zakup towarów z UE przez polskiego podatnika; VAT rozlicza nabywca w Polsce w trybie [odwrotnego obciążenia](/slownik/odwrotne-obciazenie-vat).
Kiedy faktura WDT jest ze stawką 0%?
Łącznie: (1) nabywca jest czynnym podatnikiem VAT-UE w innym państwie członkowskim, (2) towar został fizycznie wywieziony z Polski, (3) sprzedawca dysponuje dokumentacją wywozu (CMR, potwierdzenia odbioru, korespondencja), (4) faktura zawiera adnotację „WDT” i NIP nabywcy z prefiksem kraju (np. „DE123456789”).
Co to jest VAT-UE i kiedy się rejestruje?
VAT-UE to rejestracja dla potrzeb transakcji wewnątrzwspólnotowych. Rejestruje się przez formularz **VAT-R (Część C)** przed pierwszą transakcją WDT, WNT lub importem usług z UE. Skutek — przyznanie NIP z prefiksem „PL” dla potrzeb transakcji z UE i wpisanie do systemu VIES.
Czy WDT zawsze wymaga numeru VAT-UE odbiorcy?
Tak — bez aktywnego numeru VAT-UE nabywcy (sprawdzanego w VIES) sprzedawca nie ma prawa do stawki 0%. Transakcja staje się wtedy sprzedażą krajową ze stawką 23% (lub odpowiednio inną). Weryfikacja kontrahenta w VIES powinna być wykonana przed wystawieniem faktury i zachowana w dokumentacji.
Czym WDT różni się od eksportu?
**WDT** — dostawa towarów do innego państwa **UE**; rozliczenie w trybie reverse charge. **Eksport** — dostawa towarów poza UE (np. do USA, UK, Chin); stawka 0% przy potwierdzeniu wywozu. Eksport nie wymaga numeru VAT-UE odbiorcy, ale wymaga dokumentu celnego (np. potwierdzenia IE599 z systemu AES). Mechanizmy dokumentacyjne są różne.
Co się dzieje przy braku odpowiedniej dokumentacji WDT?
Utrata prawa do stawki 0% i obowiązek rozliczenia VAT 23% jako transakcji krajowej. Sprzedawca koryguje wcześniejszą deklarację i odprowadza VAT. W praktyce: poszukuje się brakujących dokumentów (CMR, potwierdzeń odbioru) i — jeśli zostaną uzupełnione przed wydaniem decyzji urzędu — można przywrócić stawkę 0% korektą deklaracji.
Zmiany dla Twojej branży — dziennie na maila
Streszczenie projektu, ocena wpływu i linki do źródeł (Sejm, RCL, ISAP, EUR-Lex). Bez doradztwa — same fakty.
Zobacz plany