Czytanie sejmowe
Etap pracy nad projektem ustawy w Sejmie — projekt przechodzi przez I, II i III czytanie zanim zostanie uchwalony i skierowany do Senatu.
ZmianyWPrawie monitoruje proces legislacyjny — to nie jest porada prawna. Treści mają charakter informacyjny i edukacyjny. Stan prawny zmienia się w czasie; zawsze weryfikuj w oficjalnym źródle (Sejm, RCL, ISAP, EUR-Lex) lub skonsultuj się z prawnikiem.
Czytanie sejmowe to formalny etap rozpatrywania projektu ustawy przez Sejm RP. Projekt — niezależnie od tego, kto go wniósł (rząd, posłowie, Senat, Prezydent, obywatele) — przechodzi co do zasady przez **trzy czytania**. Pomiędzy nimi pracują komisje sejmowe. Po III czytaniu projekt zostaje uchwalony i trafia do Senatu, a następnie do Prezydenta. Tryb prac określa Konstytucja RP i regulamin Sejmu.
Definicja
Czytanie sejmowe to etap rozpatrywania projektu ustawy w Sejmie RP — formalna faza pracy nad projektem, w której posłowie debatują nad treścią, rozpatrują poprawki i ostatecznie głosują nad uchwaleniem ustawy. Tryb przewiduje co do zasady trzy czytania, oddzielone pracami komisji sejmowych.
I, II i III czytanie — co się dzieje
Sekwencja typowych czytań:
- I czytanie — przedstawienie projektu (uzasadnienie wnioskodawcy), debata ogólna, decyzja o skierowaniu do komisji albo odrzuceniu w całości. Może odbyć się na posiedzeniu Sejmu lub w komisji (zależnie od materii),
- Prace komisji — komisja właściwa rozpatruje projekt, zgłasza poprawki, przygotowuje sprawozdanie,
- II czytanie — debata nad sprawozdaniem komisji, zgłaszanie poprawek na sali plenarnej, ewentualne ponowne skierowanie do komisji,
- III czytanie — głosowanie nad poprawkami i nad projektem w całości; wynik decyduje o uchwaleniu ustawy,
- Po III czytaniu — uchwalona ustawa trafia do Senatu (30 dni na rozpatrzenie), a następnie do Prezydenta.
Komisje sejmowe a czytania
Praca w komisjach sejmowych odbywa się między czytaniami. Komisje rozpatrują projekt szczegółowo, zgłaszają poprawki, słuchają zaproszonych ekspertów. Sprawozdanie komisji jest podstawą II czytania. Liczba komisji rozpatrujących projekt wynika z jego zakresu — projekt z zakresu prawa pracy może iść równolegle przez Komisję Polityki Społecznej i Komisję Finansów Publicznych.
Trzy czytania to kilka tygodni — często mniej
Plan branżowy alarmuje, kiedy projekt z Twojej dziedziny przechodzi przez I, II i III czytanie — zanim ustawa trafi do Senatu i Prezydenta. 3 dni za darmo.
Wypróbuj plan branżowyTryb pilny
Konstytucja RP przewiduje tryb pilny dla projektów rządowych. Skraca on terminy rozpatrywania w Sejmie i Senacie (Senat wtedy ma 14 dni zamiast 30). Marszałek Sejmu może też skrócić niektóre wewnątrzsejmowe terminy proceduralne. Tryb pilny nie obejmuje ustaw konstytucyjnych, ustaw budżetowych, ustaw podatkowych dotyczących praw obywatelskich oraz kilku innych kategorii określonych w Konstytucji.
Powiązane pojęcia
Pojęcia, z którymi czytanie sejmowe współwystępuje:
- Druk sejmowy — numer projektu w Sejmie,
- Weto prezydenta — możliwy etap po uchwaleniu ustawy,
- Vacatio legis — okres przed wejściem w życie po publikacji,
- Dziennik Ustaw — publikator po podpisaniu przez Prezydenta,
- Komitet Stały Rady Ministrów — etap rządowy dla projektów rządowych przed wpłynięciem do Sejmu,
- Senat — następny etap po III czytaniu w Sejmie.
Najczęstsze pytania
Co to jest czytanie sejmowe?
Etap rozpatrywania projektu ustawy w Sejmie RP — formalna faza pracy, w której posłowie debatują nad projektem, zgłaszają poprawki i głosują nad uchwaleniem ustawy. Konstytucja RP przewiduje co do zasady **trzy czytania**, oddzielone pracami komisji sejmowych.
Ile jest czytań w Sejmie?
Co do zasady **trzy** — I, II i III czytanie. Wyjątkowo Sejm może rozpatrzyć projekt w mniej etapach (np. projekt budżetu) albo wrócić projekt z II czytania do komisji, co praktycznie wydłuża sekwencję. Pomiędzy czytaniami pracują komisje sejmowe.
Czym różni się I czytanie od II?
I czytanie — przedstawienie projektu, debata ogólna, decyzja o skierowaniu do komisji. II czytanie — debata nad sprawozdaniem komisji i zgłaszanie poprawek na sali plenarnej. III czytanie to głosowanie końcowe. I czytanie może odbyć się na posiedzeniu Sejmu albo w komisji; II i III — wyłącznie na posiedzeniu plenarnym.
Co to jest tryb pilny w Sejmie?
Konstytucyjny tryb skróconych terminów dla projektów rządowych. Skraca m.in. termin Senatu z 30 do 14 dni i pozwala Marszałkowi Sejmu skrócić niektóre wewnątrzsejmowe terminy. Tryb pilny nie obejmuje ustaw konstytucyjnych, budżetowych, niektórych podatkowych i kilku innych kategorii.
Czy każdy projekt przechodzi przez 3 czytania?
Co do zasady tak — to wymóg konstytucyjny. Wyjątki przewiduje regulamin Sejmu (np. dla projektu budżetu) i Konstytucja (np. dla ustaw konstytucyjnych — wymagana inna procedura). W praktyce projekt może też wrócić z II czytania do komisji, co przedłuża sekwencję.
Co dzieje się po III czytaniu?
Uchwalona ustawa trafia do Senatu (30 dni na rozpatrzenie, 14 w trybie pilnym). Senat może przyjąć ustawę bez poprawek, zgłosić poprawki (wraca do Sejmu) lub odrzucić w całości. Po Senacie ustawa idzie do Prezydenta — który może podpisać, zawetować ([weto](/slownik/weto-prezydenta)) lub skierować do Trybunału Konstytucyjnego.
Zmiany dla Twojej branży — dziennie na maila
Streszczenie projektu, ocena wpływu i linki do źródeł (Sejm, RCL, ISAP, EUR-Lex). Bez doradztwa — same fakty.
Zobacz plany