Słownik

Tachograf inteligentny

Tachograf inteligentny — urządzenie rejestrujące czas jazdy i odpoczynku kierowcy, automatycznie zapisujące pozycję GPS i dane przejazdu.

Ostatnia weryfikacja: 15 maja 2026

ZmianyWPrawie monitoruje proces legislacyjny — to nie jest porada prawna. Treści mają charakter informacyjny i edukacyjny. Stan prawny zmienia się w czasie; zawsze weryfikuj w oficjalnym źródle (Sejm, RCL, ISAP, EUR-Lex) lub skonsultuj się z prawnikiem.

Tachograf inteligentny (smart tachograph) to elektroniczne urządzenie rejestrujące w pojazdach ciężarowych i autobusach **czas jazdy, przerw i odpoczynku kierowcy** oraz prędkość i przebytą drogę. W odróżnieniu od tachografów wcześniejszych generacji, tachograf inteligentny automatycznie zapisuje **pozycję GPS** w kluczowych momentach oraz **przekroczenia granic** państw. To narzędzie kontroli przestrzegania przepisów o [czasie pracy kierowcy](/slownik/czas-pracy-kierowcy) i pakietu mobilności. Wymóg montażu i wymiany urządzeń wynika z prawa UE.

Zmiany w przepisach o tachografach i pakiecie mobilności —otwórz tracker

Definicja

Tachograf inteligentny to urządzenie rejestrujące zainstalowane w pojeździe wykorzystywanym do transportu drogowego, które automatycznie zapisuje aktywność kierowcy (jazda, inna praca, gotowość, odpoczynek), prędkość pojazdu, przebytą drogę oraz — co odróżnia go od starszych tachografów — dane pozycyjne z systemu nawigacji satelitarnej. Wymogi techniczne określa prawo UE (rozporządzenia w sprawie tachografów w transporcie drogowym).

Generacje tachografów

Ewolucja urządzeń:

Tachograf analogowy — najstarszy typ, zapis na tarczy (wykresówce); montowany w pojazdach zarejestrowanych przed maju 2006 r.,
Tachograf cyfrowy — zapis elektroniczny na karcie kierowcy i w pamięci urządzenia; bez automatycznego GPS,
Tachograf inteligentny pierwszej generacji (gen1) — od czerwca 2019 r. w nowo rejestrowanych pojazdach; rejestruje pozycję GPS na początku i końcu pracy oraz co 3 godziny jazdy,
Tachograf inteligentny drugiej generacji (gen2) — rozszerzony zakres danych, rejestracja przekroczeń granic państw, lepsze zabezpieczenia; wymagany w nowych pojazdach oraz — etapami — w wymianie w pojazdach już eksploatowanych.

Co rejestruje tachograf inteligentny

Zakres rejestrowanych danych:

Aktywność kierowcy — jazda, inna praca, gotowość, przerwa/odpoczynek,
Czas jazdy — dzienny, tygodniowy, dwutygodniowy (do kontroli limitów),
Prędkość i przebyta droga,
Pozycja GPS — na początku i końcu dziennego okresu pracy oraz co 3 godziny jazdy,
Przekroczenia granic (gen2) — automatyczny zapis wjazdu do kolejnego państwa,
Operacje załadunku i rozładunku (gen2),
Zdarzenia i usterki — m.in. próby manipulacji, przerwy w zasilaniu.

Harmonogram wymiany tachografów bywa korygowany

Plan dla firm transportowych alarmuje, kiedy zmieniają się daty graniczne wymiany tachografów albo wymogi techniczne urządzeń. 3 dni za darmo.

Wypróbuj plan dla firm transportowych

Harmonogram wymiany

Pakiet mobilności wprowadził obowiązkowy harmonogram retrofitów — montażu tachografów inteligentnych gen2 w pojazdach już eksploatowanych w transporcie międzynarodowym. Pojazdy z tachografami analogowymi i cyfrowymi oraz inteligentnymi gen1 podlegają wymianie według dat granicznych ustalonych w prawie UE — kolejne fale obejmują kolejne typy urządzeń. Nowo rejestrowane pojazdy muszą mieć od razu tachograf gen2. Aktualne daty graniczne wymiany warto śledzić — bywają korygowane aktami wykonawczymi UE.

Powiązane pojęcia

Pojęcia, z którymi tachograf inteligentny współwystępuje:

Czas pracy kierowcy — tachograf jest narzędziem kontroli limitów,
Pakiet mobilności — wprowadził harmonogram wymiany tachografów,
e-TOLL — odrębny system; oba korzystają z lokalizacji GPS,
Kabotaż — tachograf rejestruje dane wykorzystywane do kontroli kabotażu,
Licencja transportowa — przewoźnik z licencją musi spełniać wymóg tachografów,
Firmy transportowe — branża bezpośrednio objęta wymogiem.

Najczęstsze pytania

Co to jest tachograf inteligentny?

Elektroniczne urządzenie rejestrujące w pojazdach ciężarowych i autobusach czas jazdy, przerw i odpoczynku kierowcy, prędkość, przebytą drogę oraz pozycję GPS. W wersji drugiej generacji rejestruje też automatycznie przekroczenia granic państw. Służy kontroli przepisów o czasie pracy kierowcy.

Czym tachograf inteligentny różni się od cyfrowego?

Tachograf cyfrowy rejestruje aktywność kierowcy elektronicznie, ale **bez automatycznej pozycji GPS**. Tachograf inteligentny dodatkowo zapisuje dane pozycyjne z nawigacji satelitarnej (na początku i końcu pracy, co 3 h jazdy), a wersja gen2 — także automatyczny zapis przekroczeń granic i operacji załadunku/rozładunku.

Czym różnią się generacje gen1 i gen2?

Tachograf inteligentny gen1 (od 2019 r.) rejestruje pozycję GPS, ale nie zapisuje automatycznie przekroczeń granic. Gen2 dodaje automatyczny zapis wjazdu do kolejnego państwa, rejestrację operacji załadunku i rozładunku oraz wzmocnione zabezpieczenia przed manipulacją. Gen2 jest wymagany w nowych pojazdach i w wymianie.

Kiedy trzeba wymienić tachograf na inteligentny gen2?

Pakiet mobilności wprowadził harmonogram retrofitów — wymiany tachografów w pojazdach eksploatowanych w transporcie międzynarodowym. Kolejne fale obejmują tachografy analogowe, cyfrowe i inteligentne gen1, według dat granicznych z prawa UE. Aktualne terminy warto śledzić — bywają korygowane aktami wykonawczymi.

Czy tachograf inteligentny jest wymagany w każdym pojeździe?

Co do zasady w pojazdach wykonujących transport drogowy objęty przepisami o czasie pracy kierowcy — typowo powyżej 3,5 t (a po pakiecie mobilności w transporcie międzynarodowym także pojazdy 2,5–3,5 t). Istnieją wyłączenia dla niektórych przewozów (np. pojazdy zabytkowe, niektóre przewozy lokalne) określone w prawie UE.

Kto kontroluje dane z tachografu?

W Polsce — Inspekcja Transportu Drogowego (ITD) oraz służby kontrolne w innych państwach UE podczas kontroli drogowych. Dane z tachografu i karty kierowcy są podstawą do weryfikacji limitów czasu jazdy, przerw, odpoczynku oraz — przy gen2 — przestrzegania zasad kabotażu i delegowania kierowców.