Projekt wdraża unijną dyrektywę 2024/2853 o odpowiedzialności za produkty wadliwe, zastępując całkowicie dotychczasowe przepisy Kodeksu cywilnego (art. 449¹-449¹⁰) nowym zestawem regulacji (art. 449¹²-449²⁷). Kluczowa zmiana dla przedsiębiorców: pojęcie "produktu" zostaje rozszerzone na oprogramowanie, w tym systemy sztucznej inteligencji, więc firmy produkujące lub dystrybuujące software (nie tylko rzeczy fizyczne) mogą teraz ponosić odpowiedzialność odszkodowawczą za wady swoich produktów cyfrowych. Rozszerzony zostaje też krąg podmiotów odpowiedzialnych - odpowiedzialność mogą ponosić wszyscy, którzy zarobkowo przyczynili się do wprowadzenia wadliwego produktu na rynek UE, nie tylko sam producent. Do Kodeksu postępowania cywilnego dodany zostaje nowy dział IVh (art. 479¹³⁰-479¹³⁵), wprowadzający m.in. obowiązek ujawniania dowodów na żądanie poszkodowanego oraz domniemania wadliwości produktu i związku przyczynowego, co istotnie ułatwia poszkodowanym dochodzenie roszczeń, a producentom utrudnia obronę w sporach sądowych. Ustawa ma zostać przyjęta przez Radę Ministrów w IV kwartale 2026 r.
Kluczowe zmiany:
- Uchylenie dotychczasowych przepisów o odpowiedzialności za produkt (art. 449¹-449¹⁰ KC) i zastąpienie ich nowym, kompletnym zestawem regulacji (art. 449¹²-449²⁷ KC).
- Pojęcie 'produktu' obejmie teraz również oprogramowanie i systemy AI - firmy tworzące software mogą odpowiadać za szkody wyrządzone przez wadliwe programy tak jak producenci towarów fizycznych.
- Rozszerzony katalog podmiotów odpowiedzialnych za szkodę - odpowiedzialność może obciążać każdego, kto zarobkowo przyczynił się do obecności wadliwego produktu na rynku UE, nie tylko formalnego producenta.
- Wydłużony okres oceny wadliwości produktu - pod uwagę brany będzie także czas, gdy produkt będąc już na rynku pozostawał pod kontrolą producenta (np. aktualizacje oprogramowania, zdalny nadzór nad urządzeniem).
- Nowe narzędzia procesowe dla poszkodowanych w KPC (nowy dział IVh, art. 479¹³⁰-479¹³⁵) - prawo żądania ujawnienia dowodów przez producenta oraz domniemania wadliwości produktu i związku przyczynowego, co ułatwia pozywanie firm i zwiększa ryzyko przegranych procesów dla przedsiębiorców.
- Rozszerzony katalog dóbr chronionych przepisami odszkodowawczymi, co może zwiększyć zakres roszczeń kierowanych wobec producentów i dystrybutorów.
- Doprecyzowana definicja 'wady produktu' uwzględniająca specyfikę oprogramowania i produktów wykorzystujących AI - firmy muszą liczyć się z nowymi kryteriami oceny bezpieczeństwa swoich produktów cyfrowych.
- Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to IV kwartał 2026 r., co daje przedsiębiorcom czas na przygotowanie się do nowych zasad odpowiedzialności.