Projekt ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw

Projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej wprowadza trzy główne mechanizmy upraszczające postępowania podatkowe. Po pierwsze, wprowadza instytucję "milczącego załatwienia sprawy" - jeśli organ podatkowy nie wyda decyzji w ciągu 2 miesięcy (lub innym terminie wskazanym w przepisie szczególnym) w sprawach wskazanych wprost w ustawie, uznaje się, że sprawa została załatwiona zgodnie z żądaniem podatnika. Po drugie, wprowadza bezdecyzyjny zwrot nadpłaty powstałej wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub TSUE, gdy korekta deklaracji nie budzi wątpliwości - zwrot nastąpi w ciągu 30 dni bez wydawania decyzji. Po trzecie, upraszcza zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych w sprawach bezspornych - zwrot ma następować bez decyzji w terminie 2 miesięcy od złożenia wniosku. Zmiany dotyczą przede wszystkim przedsiębiorców i podatników składających wnioski do organów podatkowych (w tym samorządowych) i mają skrócić czas oczekiwania na rozstrzygnięcia oraz ograniczyć biurokrację. Ustawa ma wejść w życie 1 kwietnia 2027 r., a do spraw wszczętych wcześniej stosuje się przepisy dotychczasowe.

Kluczowe zmiany:

• Nowa instytucja 'milczącego załatwienia sprawy' (nowy rozdział 4a Ordynacji podatkowej) - brak decyzji organu w terminie 2 miesięcy (lub innym wskazanym w przepisie szczególnym) oznacza automatyczne uwzględnienie żądania podatnika, ale tylko w sprawach wymienionych wprost w ustawie (m.in. zwolnienie płatnika z poboru podatku, ograniczenie zaliczek, umorzenie zaległości, wstrzymanie wykonania decyzji, zawieszenie/podjęcie postępowania, umorzenie postępowania, cofnięcie odwołania, wznowienie postępowania, kary porządkowe, zwrot i umorzenie kosztów postępowania).
• Organ podatkowy będzie mógł odstąpić od milczącego załatwienia sprawy przed upływem terminu poprzez zawiadomienie strony, jeśli sprawa wymaga dodatkowego wyjaśnienia.
• Podatnik będzie mógł uzyskać zaświadczenie potwierdzające milczące załatwienie sprawy (nowy art. 306ja Ordynacji podatkowej) wraz z prawem do zażalenia na jego treść lub odmowę wydania.
• Bezdecyzyjny zwrot nadpłaty podatku powstałej w wyniku orzeczenia TK lub TSUE - gdy korekta deklaracji nie budzi wątpliwości organu, zwrot nastąpi automatycznie w ciągu 30 dni od złożenia wniosku, bez wydawania decyzji.
• Bezdecyzyjny zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych w sprawach bezspornych - zwrot ma nastąpić w terminie 2 miesięcy od złożenia wniosku bez konieczności wydania decyzji administracyjnej.
• Jeśli bezdecyzyjny zwrot nadpłaty po orzeczeniu TK/TSUE okaże się nienależny lub zawyżony, nie będzie wszczynane postępowanie karne skarbowe w tym zakresie.
• Ustawa wchodzi w życie 1 kwietnia 2027 r.; do wniosków złożonych i nierozpatrzonych przed tą datą stosuje się przepisy dotychczasowe.