Projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o transporcie drogowym

Projekt nowelizuje Prawo o ruchu drogowym oraz ustawę o transporcie drogowym, wprowadzając nowe definicje (pojazd modułowy, wózek modułowy, łabędzia szyja) i tworząc podstawy prawne dla programów pilotażowych, w ramach których wybrane, cięższe/dłuższe pojazdy nienormatywne (np. pojazdy modułowe) będą mogły jeździć bez standardowego zezwolenia i pilotażu przejazdu, o ile uczestniczą w programie nadzorowanym przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów jako "organizatora". Przedsiębiorcy chcący wziąć udział w programie muszą spełnić szereg warunków (min. 6 miesięcy działalności przewozowej, brak kar za przewozy bez zezwolenia w ostatnich 6 miesiącach, przeszkoleni kierowcy, opłaty za udział - maks. 8000 zł rocznie za pojazd, waloryzowane corocznie), a naruszenia warunków programu skutkują zawieszeniem lub cofnięciem zaświadczenia. Zmiany doprecyzowują też zasady kontroli drogowej pojazdów (miarodajne są wartości rzeczywiste zmierzone podczas kontroli, także dla przewozu drewna), procedurę zezwoleń na odstępstwa techniczne pojazdów (opłata bezzwrotna) oraz katalog służb uprawnionych do używania pojazdów specjalnych. Ustawa wchodzi w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia (z wyjątkiem części przepisów o zezwoleniach kategorii IV, które wejdą w życie po 14 dniach), a na jej wdrożenie w 2027 r. przewidziano jednorazową dotację celową w wysokości 3 067 225 zł.

Kluczowe zmiany:

• Nowość: wprowadzono definicje pojazdu modułowego, wózka modułowego i łabędziej szyi - specjalnych przyczep do przewozu ładunków niepodzielnych, które będą mogły poruszać się bez limitu liczby pojazdów w zespole.
• Nowy program pilotażowy: minister transportu może w rozporządzeniu ustalić trasy, parametry techniczne i zasady, na jakich wybrane pojazdy nienormatywne będą jeździć bez zezwolenia i pilotażu przejazdu - organizatorem programu będzie Instytut Badawczy Dróg i Mostów.
• Nowa opłata dla przedsiębiorców uczestniczących w programie pilotażowym - do 8000 zł rocznie za pojazd, waloryzowana corocznie wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych; wpływy dzielone są w 60% dla organizatora i 40% dla Krajowego Funduszu Drogowego.
• Nowe wymogi dla przedsiębiorcy chcącego dołączyć do programu: min. 6 miesięcy działalności przewozowej, brak kar za przewóz bez zezwolenia w ostatnich 6 miesiącach, przeszkoleni kierowcy, umowy z zarządcami dróg na tzw. "ostatnią milę" (maks. 15 km odcinka dojazdowego).
• Sankcje za naruszenia: np. jazda inną trasą niż wskazana w zaświadczeniu, przewóz zabronionych ładunków lub brak wymaganego wyposażenia skutkuje zawieszeniem zaświadczenia na 3 miesiące, a powtórne naruszenie - cofnięciem uprawnień bez możliwości ponownego uzyskania wypisu dla danego pojazdu.
• Doprecyzowano zasady kontroli drogowej: podstawą sprawdzenia zgodności z limitami masy, nacisków osi i wymiarów są wartości rzeczywiste zmierzone podczas kontroli, co dotyczy również pojazdów przewożących drewno.
• Skrócono i doprecyzowano procedurę zawiadamiania zarządcy drogi o przejeździe przez most/wiadukt pojazdem ponadnormatywnym w ramach zezwolenia kat. IV - termin 7 dni roboczych przed przejazdem, wchodzi w życie już po 14 dniach od ogłoszenia ustawy (szybciej niż reszta przepisów).